Alles over het vast contract: Van opzegtermijn tot hypotheek

In Nederland is het vast contract (oftewel: de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd) voor velen nog steeds de heilige graal van werkzekerheid. Het biedt stabiliteit, betere ontslagbescherming en voordelen bij grote financiële beslissingen. Maar hoe zit het nu precies met de regels? Wanneer heb je er recht op en wat zijn de valkuilen?

In dit artikel duiken we diep in de materie. We kijken naar de ketenbepaling, de opzegtermijn vast contract, en we rekenen uit wat je rechten zijn als je onverhoopt toch geen vast contract gekregen hebt.

Een vast contract is een arbeidsovereenkomst zonder einddatum. In tegenstelling tot een tijdelijk contract, dat van rechtswege afloopt op een specifieke datum, loopt een vast contract door totdat jij of je werkgever het opzegt, of tot je met pensioen gaat.

De voordelen op een rij:

• Inkomenszekerheid: Je hoeft niet bang te zijn dat je contract volgende maand stopt.
• Ontslagbescherming: Een werkgever kan je niet zomaar ontslaan; hier is tussenkomst van het UWV of de kantonrechter voor nodig (tenzij er sprake is van wederzijds goedvinden of ontslag op staande voet).
• Hypotheekvoordelen: Banken zien een vast contract als een groot pluspunt.

Op zoek naar een nieuwe baan?

Een veelgestelde vraag is: wanneer vast contract? Werkgevers mogen niet eindeloos tijdelijke contracten blijven geven. Dit is geregeld in de zogeheten ‘ketenbepaling’.

Sinds de invoering van de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) gelden de volgende hoofdregels:

Het principe van “Vast contract na 2 jaar” (nu 3 jaar)

Vroeger sprak men vaak over een vast contract na 2 jaar. De wet is echter veranderd. Tegenwoordig geldt de termijn van 3 jaar (36 maanden). Toch blijft de term vast contract na 2 jaar relevant in veel CAO’s of bedrijfsreglementen die gunstigere voorwaarden hanteren dan de wet.

Let op: Als er tussen twee contracten een pauze van meer dan 6 maanden zit, begint de telling (de keten) opnieuw.

Overzicht: Wanneer ontstaat een vast contract van rechtswege?

Situatie – Resultaat

4e contract wordt aangeboden – Dit is automatisch een vast contract.
Na 36 maanden in tijdelijke dienst – Het contract wordt automatisch een vast contract.
Geen vast contract gekregen maar wel doorwerken na einddatum – Het contract wordt stilzwijgend verlengd (vaak onder dezelfde voorwaarden, maar kan juridisch gezien als vast worden beschouwd als de limieten zijn overschreden).

Duidelijkheid over wanneer vast contract verplicht is, beschermt jou als werknemer tegen misbruik van flexibele schillen.

Als je eenmaal die vaste aanstelling hebt, is het belangrijk om te weten hoe je er weer vanaf komt (of hoe je werkgever dat doet). Hierbij speelt de opzegtermijn vast contract een cruciale rol.

Voor de werknemer

De wettelijke opzegtermijn voor een werknemer is standaard één maand. Dit geldt ongeacht hoe lang je in dienst bent, tenzij er schriftelijk iets anders is overeengekomen.

Let op: Als in je contract een langere opzegtermijn vast contract staat (bijvoorbeeld 2 maanden), dan moet de opzegtermijn voor de werkgever verdubbeld worden (in dit voorbeeld dus 4 maanden), tenzij de CAO anders bepaalt.

Voor de werkgever

Voor de werkgever hangt de wettelijke opzegtermijn af van de lengte van het dienstverband.

Tabel: Wettelijke opzegtermijn voor werkgevers

Duur dienstverband – Wettelijke opzegtermijn werkgever
Korter dan 5 jaar – 1 maand
5 tot 10 jaar – 2 maanden
10 tot 15 jaar – 3 maanden
15 jaar of langer – 4 maanden

Het niet naleven van de wettelijke opzegtermijn kan leiden tot een schadevergoeding. Check dus altijd je contract. Staat er niets in? Dan geldt de wettelijke opzegtermijn.

Veelgemaakte fouten

• Vergeten dat opzeggen vaak tegen het einde van de maand moet.
• De opzegtermijn vast contract niet respecteren bij een nieuwe baan, waardoor je contractbreuk pleegt.
• Denken dat de wettelijke opzegtermijn voor de werkgever altijd gelijk is aan die van de werknemer.

Veel mensen denken dat een huis kopen zonder vast contract onmogelijk is. Gelukkig is dat een fabeltje, hoewel een vast contract het proces wel makkelijker maakt.

Als je wilt gaan voor een huis kopen zonder vast contract, heb je meestal een intentieverklaring nodig. Dit is een onderdeel van de werkgeversverklaring waarin je werkgever aangeeft de intentie te hebben om jou bij gelijkblijvend functioneren en ongewijzigde bedrijfsomstandigheden een vast contract te geven na afloop van het tijdelijke contract.

Opties voor een hypotheek

• Met intentieverklaring: Wordt door de bank gezien als gelijkwaardig aan een vast contract.
• Zonder intentieverklaring: Banken kijken dan naar je gemiddelde inkomen van de afgelopen 3 jaar.
• Perspectiefverklaring: Via een uitzendbureau kun je soms een perspectiefverklaring krijgen.

Toch blijft het advies: probeer die intentieverklaring te krijgen. Het maakt een huis kopen zonder vast contract aanzienlijk minder stressvol.

Het is een enorme teleurstelling: je hebt hard gewerkt, maar toch heb je geen vast contract gekregen. Wat nu?

Ten eerste: als je geen vast contract gekregen hebt na een tijdelijk contract, moet de werkgever dit (bij contracten van 6 maanden of langer) minimaal één maand voor het einde schriftelijk laten weten. Dit heet de aanzegverplichting.

Transitievergoeding

Ook als je geen vast contract gekregen hebt, heb je vanaf dag één van je dienstverband recht op een transitievergoeding (ontslagvergoeding).

Rekenvoorbeeld Transitievergoeding

Stel, je hebt 3 jaar gewerkt, maar helaas net geen vast contract gekregen.

Bruto maandsalaris: € 3.000
Vakantiegeld (8%): € 240
Totaal grondslag: € 3.240

Transitievergoeding = 3 jaar × (1/3 × € 3.240) = € 3.240

Je krijgt dus € 3.240 mee als pleister op de wonde omdat je geen vast contract gekregen hebt.

Redenen voor geen verlenging

Vaak heeft het feit dat je geen vast contract gekregen hebt niets met jou te maken, maar met de ‘ketenbepaling’.

Een vast contract biedt een stevig fundament voor je carrière en privéleven. Of je nu wacht op dat vast contract na 2 jaar (of 3), worstelt met de regels rondom een huis kopen zonder vast contract, of precies wilt weten wat de opzegtermijn vast contract inhoudt: kennis is macht.

Laat je contract altijd checken door een jurist of vakbond als je twijfelt.

Op zoek naar een nieuwe baan?