In Nederland is het vast contract (oftewel: de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd) voor velen nog steeds de heilige graal van werkzekerheid. Het biedt stabiliteit, betere ontslagbescherming en voordelen bij grote financiële beslissingen. Maar hoe zit het nu precies met de regels? Wanneer heb je er recht op en wat zijn de valkuilen?
In dit artikel duiken we diep in de materie. We kijken naar de ketenbepaling, de opzegtermijn vast contract, en we rekenen uit wat je rechten zijn als je onverhoopt toch geen vast contract gekregen hebt.
Een vast contract is een arbeidsovereenkomst zonder einddatum. In tegenstelling tot een tijdelijk contract, dat van rechtswege afloopt op een specifieke datum, loopt een vast contract door totdat jij of je werkgever het opzegt, of tot je met pensioen gaat.
De voordelen op een rij:
Op zoek naar een nieuwe baan?
Een veelgestelde vraag is: wanneer vast contract? Werkgevers mogen niet eindeloos tijdelijke contracten blijven geven. Dit is geregeld in de zogeheten ‘ketenbepaling’.
Sinds de invoering van de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) gelden de volgende hoofdregels:
Het principe van “Vast contract na 2 jaar” (nu 3 jaar)
Vroeger sprak men vaak over een vast contract na 2 jaar. De wet is echter veranderd. Tegenwoordig geldt de termijn van 3 jaar (36 maanden). Toch blijft de term vast contract na 2 jaar relevant in veel CAO’s of bedrijfsreglementen die gunstigere voorwaarden hanteren dan de wet.
Let op: Als er tussen twee contracten een pauze van meer dan 6 maanden zit, begint de telling (de keten) opnieuw.
Overzicht: Wanneer ontstaat een vast contract van rechtswege?
Situatie – Resultaat
4e contract wordt aangeboden – Dit is automatisch een vast contract.
Na 36 maanden in tijdelijke dienst – Het contract wordt automatisch een vast contract.
Geen vast contract gekregen maar wel doorwerken na einddatum – Het contract wordt stilzwijgend verlengd (vaak onder dezelfde voorwaarden, maar kan juridisch gezien als vast worden beschouwd als de limieten zijn overschreden).
Duidelijkheid over wanneer vast contract verplicht is, beschermt jou als werknemer tegen misbruik van flexibele schillen.
Als je eenmaal die vaste aanstelling hebt, is het belangrijk om te weten hoe je er weer vanaf komt (of hoe je werkgever dat doet). Hierbij speelt de opzegtermijn vast contract een cruciale rol.
Voor de werknemer
De wettelijke opzegtermijn voor een werknemer is standaard één maand. Dit geldt ongeacht hoe lang je in dienst bent, tenzij er schriftelijk iets anders is overeengekomen.
Let op: Als in je contract een langere opzegtermijn vast contract staat (bijvoorbeeld 2 maanden), dan moet de opzegtermijn voor de werkgever verdubbeld worden (in dit voorbeeld dus 4 maanden), tenzij de CAO anders bepaalt.
Voor de werkgever
Voor de werkgever hangt de wettelijke opzegtermijn af van de lengte van het dienstverband.
Tabel: Wettelijke opzegtermijn voor werkgevers
Duur dienstverband – Wettelijke opzegtermijn werkgever
Korter dan 5 jaar – 1 maand
5 tot 10 jaar – 2 maanden
10 tot 15 jaar – 3 maanden
15 jaar of langer – 4 maanden
Het niet naleven van de wettelijke opzegtermijn kan leiden tot een schadevergoeding. Check dus altijd je contract. Staat er niets in? Dan geldt de wettelijke opzegtermijn.
Veelgemaakte fouten
Veel mensen denken dat een huis kopen zonder vast contract onmogelijk is. Gelukkig is dat een fabeltje, hoewel een vast contract het proces wel makkelijker maakt.
Als je wilt gaan voor een huis kopen zonder vast contract, heb je meestal een intentieverklaring nodig. Dit is een onderdeel van de werkgeversverklaring waarin je werkgever aangeeft de intentie te hebben om jou bij gelijkblijvend functioneren en ongewijzigde bedrijfsomstandigheden een vast contract te geven na afloop van het tijdelijke contract.
Opties voor een hypotheek
Toch blijft het advies: probeer die intentieverklaring te krijgen. Het maakt een huis kopen zonder vast contract aanzienlijk minder stressvol.
Het is een enorme teleurstelling: je hebt hard gewerkt, maar toch heb je geen vast contract gekregen. Wat nu?
Ten eerste: als je geen vast contract gekregen hebt na een tijdelijk contract, moet de werkgever dit (bij contracten van 6 maanden of langer) minimaal één maand voor het einde schriftelijk laten weten. Dit heet de aanzegverplichting.
Transitievergoeding
Ook als je geen vast contract gekregen hebt, heb je vanaf dag één van je dienstverband recht op een transitievergoeding (ontslagvergoeding).
Rekenvoorbeeld Transitievergoeding
Stel, je hebt 3 jaar gewerkt, maar helaas net geen vast contract gekregen.
Bruto maandsalaris: € 3.000
Vakantiegeld (8%): € 240
Totaal grondslag: € 3.240
Transitievergoeding = 3 jaar × (1/3 × € 3.240) = € 3.240
Je krijgt dus € 3.240 mee als pleister op de wonde omdat je geen vast contract gekregen hebt.
Redenen voor geen verlenging
Vaak heeft het feit dat je geen vast contract gekregen hebt niets met jou te maken, maar met de ‘ketenbepaling’.
Checklist: Wanneer vast contract?
[ ] Heb ik 3 tijdelijke contracten gehad?
[ ] Werk ik hier al langer dan 3 jaar op tijdelijke basis?
[ ] Staat er in mijn CAO een regel over vast contract na 2 jaar?
[ ] Wil ik duidelijkheid over wanneer vast contract ingaat?
Checklist: Opzeggen
[ ] Wat is mijn opzegtermijn vast contract volgens het contract?
[ ] Is er afgeweken van de wettelijke opzegtermijn?
[ ] Houd rekening met de kalendermaand.
Checklist: Huis kopen
[ ] Kan ik een huis kopen zonder vast contract?
[ ] Is een huis kopen zonder vast contract verstandig?
[ ] Heb ik alternatieven als een huis kopen zonder vast contract niet lukt?
Een vast contract biedt een stevig fundament voor je carrière en privéleven. Of je nu wacht op dat vast contract na 2 jaar (of 3), worstelt met de regels rondom een huis kopen zonder vast contract, of precies wilt weten wat de opzegtermijn vast contract inhoudt: kennis is macht.
Laat je contract altijd checken door een jurist of vakbond als je twijfelt.
Op zoek naar een nieuwe baan?
Ja, dat kan zeker. Hoewel werkgevers vaak beginnen met een tijdelijk contract om de kat uit de boom te kijken, is het wettelijk toegestaan om direct een vast contract aan te bieden. Zeker in sectoren met een tekort aan personeel (zoals de zorg of IT) wordt dit steeds vaker gebruikt als lokkertje.
Ja. Ook flexibele contracten tellen mee voor de vraag wanneer vast contract verplicht wordt. Heb je 3 nulurencontracten gehad? Dan moet het vierde contract een vast contract zijn (met vaste uren, gebaseerd op het gemiddelde van de afgelopen periode).
Nee, helaas niet. Het opzegverbod tijdens ziekte geldt alleen als de werkgever het contract tussentijds wil opzeggen. Een tijdelijk contract loopt “van rechtswege” af, ook als je ziek bent. Je hebt in dat geval dus geen vast contract gekregen, maar je gaat ziek uit dienst (vaak kom je dan in de Ziektewet via het UWV).
Niet zomaar. Je moet je houden aan de opzegtermijn vast contract. Wil je eerder weg? Dan moet je overleggen met je werkgever. Als zij akkoord gaan, kunnen jullie met “wederzijds goedvinden” de datum vervroegen. Gaan ze niet akkoord, dan ben je gebonden aan de (meestal maandelijkse) wettelijke opzegtermijn.
De wet zegt nu 3 jaar. Echter, in veel CAO’s (Collectieve Arbeidsovereenkomsten) staan afspraken die gunstiger zijn voor de werknemer. In het onderwijs of de overheid gelden soms andere regels. Check dus altijd je CAO of daar de oude regel van vast contract na 2 jaar nog van toepassing is.
Een intentieverklaring is heel waardevol, maar geen garantie. De hypotheekverstrekker kijkt naar het totaalplaatje (schulden, BKR, hoogte inkomen). Echter, met een getekende intentieverklaring wordt je tijdelijke inkomen meegerekend alsof het een vast inkomen is. Een huis kopen zonder vast contract is hiermee dus bijna net zo makkelijk als mét.
Het Nederlandse belastingstelsel is complex, maar er zijn onderdelen die het leven van de belastingbetaler leuker maken. Eén daarvan is de heffingskorting: een directe korting op de inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen die je moet betalen. De bekendste en meest universele variant hiervan is de algemene heffingskorting. In dit artikel duiken we diep in de regels, […]
Elke dag hetzelfde uitzicht, dezelfde taken en dezelfde stoel onder je bureau? Dat is niets voor jou. Het vak van hovenier draait juist om afwisseling, beweging en zichtbaar resultaat. Geen toeval dus dat steeds meer mensen kiezen voor een baan in het groen. En goed nieuws: in deze sector liggen de kansen voor het oprapen. […]
Niets is vervelender dan dat je net nieuw personeel in jouw bedrijf hebt aangenomen en diegene totaal niet bij de baan past. Dit kun je voorkomen. Maar hoe? Het lijkt zo simpel. Je zet een vacature uit, je bekijkt de binnengekomen cv’s, je voert een sollicitatiegesprek en hup, je hebt een nieuwe werknemer. Toch blijkt […]
